सरकार पुराना सवारीलाई इलेक्ट्रिक बनाउने दिशामा: जान्नुहोस् अवसर, चुनौती र बजारको सम्भावना

नेपालमा पुराना इन्धन–आधारित सवारी साधनलाई इलेक्ट्रिक (EV) मा रूपान्तरण गर्ने कानुनी व्यवस्था बनाउन सरकार सक्रिय भएको संकेत शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रीको हालैको भनाइबाट मिलेको छ। उनले "अब रूपान्तरण गर्न चाहनेलाई कानुनी अवरोध हटाउने" दिशामा पहल भइरहेको बताएका छन्।

यो कथनले नेपालमा पहिलोपटक औपचारिक रूपमा EV रूपान्तरण (retrofit) लाई वैधानिक र व्यवस्थित ढंगले सञ्चालन गर्ने सम्भावना खोलिदिन्छ।

नेपालले विगत केही वर्षदेखि EV दिगो यातायातका रूपमा प्राथमिकता दिँदै आएको छ। तर अहिलेसम्म पुरानो पेट्रोल/डिजेल गाडीलाई EV मा रूपान्तरण गर्ने स्पष्ट कानुनी ढाँचा नहुँदा, इंजिनियर र उपभोक्ता दुवै संकोचमा रहेका थिए। यदि सरकारले अब मार्ग खुलेर औपचारिक प्रक्रिया बनायो भने नेपालमा नयाँ उद्योग, रोजगारी र वातावरणीय फाइदाको एउटा ठूलो ढोका खुल्न सक्छ।

बजारलाई कस्ता फाइदा मिल्न सक्छ?

पुराना गाडीलाई नयाँ जीवन

स्थानीय टेक्नोलोजी र रोजगारीमा बृद्धि

वातावरणीय प्रभावमा ठूलो सुधार

उपभोक्ताका लागि लागत कटौती

चुनौती र जोखिम

प्राविधिक सुरक्षा मापदण्ड

अनियमित वर्कसपको जोखिम

बीमा, बैंकिङ र कम्प्लाइन्स

तर सुरक्षा, नियमन, गुणस्तर र प्रक्रिया कमजोर भयो भने— दुर्घटनाको जोखिम, उपभोक्ताको अविश्वास, अनियमित बजार, EV रूपान्तरणको बदनाम छवि बनी बजारलाई उल्टो असर पार्न सक्छ।

निष्कर्ष

नेपालले EV को भविष्यलाई देखेर अघि बढिरहेको छ।

पुराना इन्धन गाडी EV मा रूपान्तरण गर्ने सुविधा आयो भने यो नयाँ उद्योग, नयाँ रोजगारी, कम प्रदूषण, र किफायती यातायाततर्फको ठूलो कदम हुनसक्छ।

तर सफलता सुरक्षा, नियम, मापदण्ड र प्रशिक्षण—यी चारै पक्षमा सरकार कत्तिको स्पष्ट र कडा रहन्छ भन्नेमा निर्भर रहनेछ।

यो उपभोक्ता, वर्कसप, र उद्योग सबैका लागि अवसर पनि हो—र एकैसाथ जिम्मेवारी पनि।