यो प्रश्न केवल रोजाइको कुरा होइन, भविष्यको दिशासँग सम्बन्धित छ।

EV (Electric Vehicle): स्वच्छ ऊर्जा र शून्य धुवाँ

EV अर्थात् इलेक्ट्रिक भेहिकल पूर्ण रूपमा बिजुलीबाट चल्छ। यसमा इन्धन इन्जिन हुँदैन, त्यसैले tailpipe emission शून्य हुन्छ।

बिजुली चार्ज भएर battery मा ऊर्जा सञ्चय हुन्छ र त्यसैबाट motor घुमेर सवारी चल्छ।

EV को प्रमुख फाइदा भनेको कम मर्मत खर्च, सस्तो सञ्चालन, र पर्यावरणमैत्री ड्राइभिङ अनुभव हो।

नेपालमा BYD, Tata, MG, Omoda जस्ता ब्रान्डहरूले EV बजारलाई नयाँ उचाइमा पुर्‍याइरहेका छन्।

तर EV सँग केही चुनौती पनि छन् — चार्जिङ स्टेशनको उपलब्धता, लामो दूरीमा बैट्री क्षमता, र ठूला battery replacement cost।

तर यी समस्या समयसँगै समाधान हुँदैछन्, किनभने देशभर चार्जिङ नेटवर्क तीव्र रूपमा विस्तार भइरहेको छ।

Hybrid Car: बीचको बाटो

Hybrid कार भने EV र पेट्रोल कारको मिश्रण हो।

यसमा पेट्रोल इन्जिन र इलेक्ट्रिक मोटर दुवै हुन्छन्।

गाडी चल्दा braking energy बाट battery चार्ज हुन्छ — जसलाई regenerative system भनिन्छ।

यसरी Hybrid कारले इन्धन बचत गर्छ र emission पनि केही कम गर्छ।

तर Hybrid अझै पनि फोसिल फ्युलमा निर्भर हुन्छ।

त्यसैले यसले EV जस्तो “zero emission” उपलब्ध गराउँदैन।

तर फाइदा के भने, Hybrid सँग “range anxiety” हुँदैन — पेट्रोल सकिए EV मोडमा चल्छ, battery सकिए पेट्रोल मोडमा।

कुन राम्रो – EV कि Hybrid?

यो तपाईंको प्रयोगमा निर्भर गर्छ।

यदि तपाईं शहरभित्र छोटो दूरीमा चल्नुहुन्छ, घर वा अफिसमा चार्जिङ सुविधा छ, र पर्यावरणप्रेमी हुनुहुन्छ भने EV उत्तम विकल्प हो।

तर यदि तपाईं लामो दूरी यात्रा गर्नुहुन्छ, हाइवेमा बढी चलाउनुहुन्छ, र चार्जिङ स्टेसनमा भरपर्न चाहनुहुन्न भने Hybrid कार व्यावहारिक विकल्प हुन सक्छ।

नेपालको EV इन्फ्रास्ट्रक्चर हरेक वर्ष सुधार हुँदैछ।

अब निजी सवारी मात्र होइन, सार्वजनिक सवारी र स्कूटरहरू पनि EV हुँदैछन्।

त्यसैले दीर्घकालीन दृष्टिले हेर्दा, भविष्य भने निश्चित रूपमा EV तिर नै केन्द्रित देखिन्छ।

Hybrid कारहरू वर्तमानको सन्तुलित समाधान हुन्, तर EV भविष्यको परिभाषा हो।

इन्धनको बढ्दो मूल्य, वातावरणीय दबाब, र प्राविधिक प्रगतिका कारण, इलेक्ट्रिक सवारी अब “choice” होइन, “आवश्यकता” बन्दै गएको छ।

अब निर्णय तपाईंको — आज Hybrid रोज्ने कि भोलिको भविष्य EV रोज्ने?

सवारी ट्र्याकिङ प्रणाली भनेको के हो?

सवारी ट्र्याकिङ प्रणाली (Vehicle Tracking System) एक प्रविधि हो जसले GPS (Global Positioning System) र GSM (Mobile Network) को माध्यमबाट गाडीको वास्तविक अवस्थिति (location), गतिको गति (speed), मार्ग (route), र अन्य महत्वपूर्ण विवरणहरू वास्तविक समयमा ट्र्याक गर्न सहयोग गर्छ।

यो प्रणालीले तपाईंको मोबाइल एप वा कम्प्युटर स्क्रिनबाट गाडी कहाँ छ, कतिको स्पीडमा छ, कुन बाटोमा छ, कहिले रोकियो वा कहिले चल्यो—सबै विवरण देखाउँछ।

किन आवश्यक छ सवारी ट्र्याकिङ सिस्टम?

सुरक्षा: गाडी चोरी भएमा तुरुन्तै त्यसको अवस्थिति ट्र्याक गर्न सकिन्छ। धेरैजसो ट्र्याकिङ सिस्टममा engine lock feature हुन्छ जसले चोरी हुँदा गाडी स्टार्ट हुन दिँदैन।

व्यवसायिक फ्लीट व्यवस्थापन: बजार, ढुवानी, ट्याक्सी सेवा, स्कुल बस आदि व्यवसायहरूले ट्र्याकिङ सिस्टमको माध्यमबाट गाडीहरूको दैनिक गतिविधि नियमन गर्न सक्छन्। यसले इन्धनको बचत, समयको सदुपयोग, र दक्षता बढाउँछ।

** अभिभावक–अनुकूल:**

टिनएजर वा नयाँ चालकले गाडी चलाउँदा अभिभावकले गाडीको रफ्तार, स्थान, र गन्तव्य ट्र्याक गर्न सक्छन्। दुर्घटना वा आपतकालिन अवस्थाको जानकारी पनि तुरुन्तै आउँछ।

इन्धन व्यवस्थापन र लागत नियन्त्रण: गाडी अनावश्यक घुमाइ वा लो–परफर्मेन्सको पहिचान गर्न सकिन्छ। यसले व्यापारिक गाडीहरूमा इन्धन खर्च घटाउन सहयोग पुर्याउँछ।

मुख्य सुविधाहरू (रियल टाइम लोकेशन ट्र्याकिङ)

जिओ–फेन्सिङ (Geo-fencing) – गाडी तोकिएको सीमाभित्र मात्र रहोस् भन्ने सर्त

रूट हिस्ट्री प्लेब्याक

स्पीड अलर्ट र ओवर–स्पीड रिपोर्टिङ

इन्जिन कट अफ सिस्टम

फ्युल लेवल ट्र्याकिङ

एप / वेब प्यानल मार्फत रिपोर्टिंग

दुर्घटना अलर्ट र SOS बटन (केही सिस्टममा)

व्यवसायिक अवसरका रूपमा नेपालमा डिजिटल प्रविधिको विकाससँगै ट्र्याकिङ प्रणालीको माग तीव्र गतिमा बढ्दो छ। EV देखि ठूला लोड गाडी, स्कुल बस, ट्याक्सी सेवा, एम्बुलेन्स, निर्माण–सम्बन्धी सवारी आदिमा यो सेवा अनिवार्य जस्तै बन्दै गएको छ।

सही ट्र्याकिङ सिस्टम कसरी छान्ने?

GPS र GSM दुवै युक्त सिस्टम रोज्नुहोस्

ISO प्रमाणित वा अन्तर्राष्ट्रिय ब्रान्ड भएको

मोबाइल एपको सहजता हेर्नुहोस्

इन्स्टलेसन र टेक्निकल सपोर्ट कसरी दिने हेर्नुहोस्

Cloud storage र रूट हिस्ट्री जस्तै सुविधाहरू छन् कि छैन

Vehicle Tracking System अब केवल सुविधा होइन, तपाईंको सवारीको सुरक्षा, व्यवस्थापन र समग्र नियन्त्रणको एक अनिवार्य हिस्सा बनिसकेको छ। चाहे तपाईं निजी गाडी मालिक हुनुहोस् वा व्यवसायिक फ्लीट सञ्चालक—सही ट्र्याकिङ सिस्टम प्रयोग गरेर तपाईंको सवारी यात्रा अझ सुरक्षित, स्मार्ट र नियन्त्रणयोग्य बनाउनुहोस्।

NAIMA का अनुसार, नीति निर्माणको पूर्वतयारी चरणमै प्रस्तुत गरिएका विषयहरू — जस्तै कर्जा अनुपात (Loan to Value ratio) लाई सवारीको प्रकृति र बजारको मागअनुसार पुनरावलोकन गर्नुपर्ने, सवारी कर्जाको पहुँचलाई सहज बनाउने स्पष्ट र लक्षित व्यवस्था गर्नुपर्ने, र अटो कर्जालाई सुरक्षित कर्जाको रूपमा परिभाषित गर्दै यसको जोखिम भारित सम्पत्ति (Risk-Weighted Asset) को दर १००% बाट घटाई ७५% कायम गर्नुपर्ने — जस्ता सुझावहरूलाई बेवास्ता गरिएको छ।

संस्थाका अनुसार, अटोमोबाइल क्षेत्रका लागि सबै खालका सवारीहरूमा ८०–२० प्रतिशत कर्जा अनुपात लागू गर्नुपर्ने प्रस्ताव गरिएको थियो। तर, सार्वजनिक मौद्रिक नीतिमा यसबारे कुनै उल्लेख नभएको जनाइएको छ। साथै, चिनमा उत्पादित सवारीहरू आयात गर्दा युआनमा प्रतीतपत्र (LC) खोल्न अनुमति दिने प्रावधान समेत मौद्रिक नीतिमा समावेश नगरिएकोमा असन्तोष व्यक्त गरिएको छ।

NAIMA ले त्रिपक्षीय अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार अभ्यासलाई मध्यनजर गर्दै, लाभग्राही कम्पनी जुनसुकै देशको भए पनि यदि सामान चीनबाट उत्पादित र ढुवानी भएको हो भने त्यसमा युआनमा LC खोल्न दिने व्यवस्था गरिनुपर्ने प्रस्ताव गरेको थियो। तर, यस्तो व्यवहारिक प्रस्तावलाई नीतिमा स्थान नदिएको उल्लेख छ।

यद्यपि, मौद्रिक नीतिले समग्र कर्जा प्रवाहलाई वृद्धि गर्ने लक्ष्य लिएको पक्षलाई भने NAIMA ले सकारात्मक रूपमा लिएको जनाएको छ। संस्था अनुसार, कर्जा आपूर्तिको सहजताले सैद्धान्तिक रूपमा अटो कर्जाको उपलब्धता विस्तार गर्न सक्ने सम्भावना रहेको छ।

NAIMA ले अन्त्यमा भनेको छ, देशको आर्थिक वृद्धिमा अटोमोबाइल क्षेत्रको योगदान र सम्भावनालाई मध्यनजर गर्दै, नेपाल राष्ट्र बैंकले हामीले प्रस्तुत गरेका सुझावहरूलाई प्राथमिकताका साथ पुनर्विचार गरी आवश्यक नीति समायोजन गर्नुपर्छ।

यस मागले आगामी संशोधन प्रक्रियामा अटो उद्योगको स्वर अझ मजबुत रूपमा समेटिने अपेक्षा गरिएको छ।

Mr. Graham Mc Donald and Mr. Deepak Shetty of JCB India Limited presented the award on behalf of the organization that has been led to success by these executives.