बीवाइडीले गत वर्ष नाडा अटो शो मा प्रदर्शन गरेको यो मोडल ११ महिनापछि बजारमा ल्याइएको हो। अब बिक्री सुरु भएसँगै, नेपाली EV बजारमा प्रतिस्पर्धा थप चर्किने अनुमान गरिएको छ।

कार्यक्रमको सञ्चालन नाइमाका कार्यकारी निर्देशक, राज कुमार दुलालले गरेका थिए भने अटो एक्स्पो समितिका सदस्य गैरव सारडाले उद्घाटन मन्तव्यमा एक्स्पोको विशेषता, लक्ष्य तथा दृष्टिकोणवारे जानकारी दिदै कार्यक्रममा उपस्थित पत्रकार, प्रायोजक, सदस्य, तथा साझेदारहरुलाई धन्यवाद ज्ञापन गरे।

सोल्टी होटलको सुरसुधा हलमा आयोजित सम्मेलनमा कार्यक्रमको बारेमा विस्तृत जनकारी दिदै अटो एक्स्पो समिति प्रमूख शिरीष कुमार मुरारकाले यसपटकको एक्स्पो राजधानीको केन्द्रमा रहेको भृकुटीमण्डप प्रदर्शनी स्थलमा आयोजना हुदै गरेको र त्यहांको भौतिक पूर्वाधारमा गरिएको सुधार-विशेषतः जल निकासी, अपाङ्ग मैत्री पूर्वाधार जस्ता व्यवस्था उल्लेखनीय रहेको बताए ।

उनले यसपालि नयां प्रविधि र मोडलहरू सार्वजनिक हुने, विद्युतीय सवारी साधनदेखि नवीनतम मोबिलिटी समाधानहरू प्रदर्शनीमा राखिने जानकारी पनि दिए। प्रर्दशनीमा १५ वटा दुई पाने, १५ वटा चार पाङ्गे, र ५ वटा कर्मसियल गाडीहरु सार्वजनिक हुने जानकारी गराईयो ।

त्यसपश्चात् मूख्य प्रायोजक संस्थाहरू एभरेष्ट बैंक लिमिटेडका सहायक महाप्रबन्धक विष्णु प्रसाद ज्ञवाली र नेशनल लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेडका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत नभनित गुप्ताले एक्स्पोसँगको सहकार्यप्रति गर्व व्यक्त गर्दै आगामी दिनमा पनि प्रविधिमैत्री र दिगो यातायात प्रणालीको विकासमा संगै काम गर्ने प्रतिबद्धता जनाए।

एभरेष्ट बैंक र नेशनल इन्श्योरेन्स प्रमूख प्रायोजक रहेको प्रर्दशनीमा टिकेटिङ्ग पार्टनरको रुपमा खल्ती बार्ड आईएमई, वेभरेज पार्टनरमा माउण्टेन ड्यू, विङ्ग पार्टनरमा हिमालयन जाभा, राईड पार्टनरमा पठाओ, सर्वेलेन्स पार्टनरमा एचआईके भिजन, कनेक्टिभिटी पार्टनरमा वर्ल्ड लिङ्ग, हस्पिट्‌यालिटी पार्टनरमा सोल्टि होटल, मेडिकल पार्टनरमा फ्रन्टलाईन हस्पिटल, टेलिकम पार्टनरमा एन्सेल, र म्यानेज्मेण्ट पार्टनरमा मिडिया स्पेस सोलुसन रहेका छन् ।

प्रर्दशनीका आगन्तुकहरुलाई प्रायोजक कम्पनीहरुले पनि विशेष प्रावधानको व्यवस्था गरेको छ। राईड पार्टनर पठाओले प्रर्दशनलाई लक्षित गरेर भृकुटीमण्डप गन्तव्य भएका राईडहरुमा ३० प्रतिशत सम्मको छुट दिदै छ भने मेडिकल पार्टनर फ्रन्टलाईन हस्पिटलले प्रर्दशनी स्थलमा चौबिसै घण्टा एम्बुलेन्स व्यवस्थापन सहित आकस्मिक तथा सामान्य चिकित्सासेवा प्रदान गर्ने भएको छ।

यस बाहेक संस्थाले प्रर्दशनीलाई लक्षित गरेर विशेष अनलाईन प्रतियोगिता पनि सार्वजनिक गरेकी छ। यो प्रतियोगितामा २१ धावण सम्ममा नाइमा अटो एक्स्पो सम्बन्धित भिडियो बनाएर सामाजिक मजालमा अप्लोड गर्ने एक उत्कृष्ट प्रतिश्पर्धीलाई एक लाख र श्रावण २१ देखि २५ सम्म अप्लोड भएका १० उत्कृष्ट भिडियोहरु प्रत्येक लाई रु १०,००० नगद पुरस्कार प्रदान गरिने छ ।

कार्यक्रमको समापन नाइमाका अध्यक्ष रितु शिंह वैद्यले गरिन् । उनले मिडिया तथा साझेदारहरूलाई धन्यबाद दिदै "नाइमा मोबिलिटी एक्स्पो २०२५ नेपालकै सबैभन्दा ठूलो र महत्वपूर्ण अटोमोबाइल प्रदर्शनी बन्नेमा विश्वास व्यक्त गरिन् । यसका साथै प्रर्दशनीको पाँचौ दिन विभिन्न राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय विज्ञहरुको सहभागिता रहने प्यानल डिस्कसनको बारेमा पनि जानकारी दिईन)

प्रर्दशनीको पहिलो दिन अनिल केशरी शाहले २ वजे देखि ५ बजे सम्म " मोबिलिटी हिजी, आज, र भोलि" विषयमा ज्ञानवर्धक सत्र संचालन गर्दै छन् भने अरु दिनको सत्रहरुमा त्रिभुवन विश्वविद्यलय, काठमाडौं विश्वविद्यालय, शिक्षा मन्त्रालय, राष्ट्रिय योजना आयोग, अर्थ मन्त्रालय, र भारतकी इस्टीच्यूट अफ रोड ट्राफिक एजुकेशन जस्ता विभिन्न राष्ट्रिय तथा अन्र्तराष्ट्रिय संस्थाहरुका दक्ष तथा विज्ञ व्यक्तित्वहरुको उपस्थिती रहने छ ।

"नाइमा मोबिलिटी एक्स्पो २०२५ श्रावण २१ देखि २५ गतेसम्म भृकुटीमण्डप, काठमाडौमा आयोजना हुँदैछ जहां ५० भन्दा बढी बाण्डहरू सहभागी हुनेछन्। प्रर्दशनीको टिकट खल्ती बाई आईएमईमा उपलब्ध छ । नाइमा नेपाल मोबिलिटी एक्स्पोमा विक्री भएका टिकटहरुको पांच प्रतिशत रकम शिक्षा मन्त्रालय र प्राविधिक शिक्षा तथा व्यवसायिक तालिम परिषद्‌को सहकार्यमा विद्यार्थीहरुलाई मोबिलिटी क्षेत्रका विषयमा छात्रवृत्ति तथा फेलोशिपहरु प्रदान गरिनेछ ।

१२५ भन्दा बढी प्रदर्शक,

३० भन्दा बढी सवारी साधनका ब्रान्डहरू,

इलेक्ट्रिक, हाइब्रिड र स्मार्ट मोबिलिटी समाधानहरू,

विन्टेज मोटर शो,

पहिलोपटक नेपालमा प्रदर्शन हुँदै गरेका UNITREE रोबोट्स र Deepal eVTOL UAV जस्ता आकर्षक र भविष्य उन्मुख प्रविधिहरू प्रदर्शनीको केन्द्रविन्दु हुने जानकारी दिनु भयो ।

सो भेटघाटमा नाडा प्रतिनिधि मण्डलको सो आग्रहलाई सम्माननीय प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले सहर्ष स्वीकार गर्नु भएको छ । यसबाट अटोमोवाइल व्यवसायीहरुले थप हौसला र प्रेरणा मिलेको महशुस गरेका छन् । उक्त भेटभाटमा नाडाका उपाध्यक्ष राजनबाबु श्रेष्ठ, महासचिव सुरेन्द्रकुमार उप्रेती, सचिव विक्रम सिंहानिया, कोषाध्यक्ष सिद्धबाब मल्ल, सुकोषाध्यक्ष किज अभवोल तथा केन्द्रीय कार्य समिति सदस्य मेघराज पौडेल समेतको उपस्थिति रहेको थियो

शून्य आवाज: EV को मौन यात्रा

पारम्परिक आन्तरिक दहन इञ्जिन (Internal Combustion Engine) भएका गाडीहरू स्टार्ट गर्दा, चल्दा वा एक्सेलेरेशन गर्दा आवाज निकाल्छन्। यस आवाजको प्रयोग अनौपचारिक चेतावनीको रूपमा हुन्छ — गाडी आउँदैछ भनेर पैदल यात्रु, साइकल यात्री वा अन्य चालक सजग बन्छन्। तर EV हरूमा इलेक्ट्रिक मोटर प्रयोग भएकाले ती लगभग आवाजविहीन हुन्छन्, विशेष गरी ३० किमी/घण्टाभन्दा कम स्पीडमा त झनै चुपचाप हुन्छन्। धेरैजसो EV चालकहरू यसलाई "सान्तिपूर्ण ड्राइभिङ अनुभव" भन्छन् — तर सबैका लागि सान्ति सधैं सुरक्षासँग मेल खान्छ भन्ने हुँदैन।

फाइदाहरू: ध्वनि विहीनता किन आकर्षक छ?

EV को आवाजविहीन यात्रा प्रणालीका केही महत्वपूर्ण फाइदाहरू छन्:

1. ध्वनि प्रदूषणको न्यूनीकरण, धेरैजसो सहरहरूमा ट्राफिकबाट उत्पन्न हुने ध्वनि प्रदूषणले जनस्वास्थ्यमा नकारात्मक प्रभाव पारिरहेको छ। EV हरूले यो ध्वनि प्रदूषण लगभग समाप्त पार्न सक्छन्।

2. आरामदायक यात्रा अनुभव, सवारी चलाउँदा वा चढ्दा थकान कम लाग्ने, ध्यान एकाग्र राख्न सजिलो हुने, र संगीत वा नेभिगेसन जस्ता स्मार्ट फिचरहरूको उपयोग सहज हुने वातावरण सिर्जना हुन्छ।

3. टेक्नोलोजी अनुकूलता, आधुनिक EV हरू आवाजविहीनताको फाइदा उठाउँदै अन्य स्मार्ट सिस्टमहरू (जस्तै voice assist, proximity alert, cabin noise cancellation) प्रभावकारी बनाउँछन्।

जोखिमहरू: मौनताले निम्त्याउने खतराहरू

तर यो मौनता सबै सन्दर्भमा उपयुक्त नहुन सक्छ। विशेष गरी सडक सुरक्षा सम्बन्धी सन्दर्भमा केही चुनौतीहरू स्पष्ट देखिन्छन्:

1. पैदल यात्रुहरूमा सजगता कमी, ध्वनि नभएको कारण पैदल यात्रुले गाडीको उपस्थितिबारे अनुमान गर्न सक्दैनन्। यो दृश्य दृष्टिविहीन व्यक्ति (blind) वा मोबाइलमा व्यस्त मानिसहरूका लागि झन् खतरनाक हुन सक्छ।

2. बालबालिका र वृद्धहरूमा उच्च जोखिम, बालबालिका खेलकुदमा तल्लीन हुन्छन् भने वृद्धहरूको प्रतिक्रिया समय कम हुन्छ। गाडीको आवाज नआउँदा यस्ता समूह सजग हुन सक्दैनन्।

3. गल्ली वा भीडभाड क्षेत्रहरूमा दुर्घटनाको सम्भावना, स्कुल, अस्पताल, पार्किङ एरिया, बजार वा आवासीय गल्लीहरू जस्ता स्थानहरूमा आवाजविहीन EV ले देखिनु भन्दा पहिला सुन्ने मौका गुमाउँछ — जसले दुर्घटनाको जोखिम बढाउँछ।

नेपालका पहाडी भेगहरूमा प्रायः सडकहरू साँघुरा र तीखा ब्लाइन्ड टर्न (blind turns) भएका हुन्छन्। यस्तो मोडमा अर्को दिशाबाट गाडी आउँदैछ कि छैन भन्ने थाहा पार्न प्रायः चालकहरूलाई इञ्जिनको आवाजले सहयोग पुग्ने गर्छ। तर EV हरूमा आवाज नआउँदा यस्तो प्राकृतिक चेतावनी नपाइने भएकाले एक-अर्कालाई देखे पछिमात्र थाहा हुने, जुन ढिलो हुन सक्छ। यसले पहाडी मार्गमा हर्न नबजाई आउँदा दुर्घटनाको सम्भावना बढाउँछ।

समाधानका उपायहरू: प्रविधि र नीति मिलाएर

यस समस्यालाई गम्भीर रूपमा लिँदै केही देशहरूले कानुनी व्यवस्था नै गरिसकेका छन्। उदाहरणका लागि:

जापानको उपाय

जापानले सन् २०१० देखि नै सबै EV वा Hybrid गाडीहरूमा “Pedestrian Alert Sound System” राख्न अनिवार्य बनाएको छ, जुन २० किमी/घण्टा भन्दा कम गतिमा कृत्रिम ध्वनि निकाल्छ।

अमेरिका: Quiet Car Rule

अमेरिकामा NHTSA (National Highway Traffic Safety Administration) ले “Quiet Car Rule” लागू गर्दै २०२0 देखि सबै नयाँ EV र Hybrid मा कृत्रिम आवाज प्रणाली राख्न अनिवार्य बनाएको छ। यसले कम गतिमा पैदल यात्रुहरूलाई सचेत बनाउँछ।

युरोपेली संघ

युरोपमा पनि सन् २०१९ देखि २० किमी/घण्टा भन्दा कम स्पीडमा गाडीले कम्तिमा ५६ डेसिबलको ध्वनि निकाल्नुपर्ने प्रावधान लागू गरिएको छ।

नेपालमा के गर्न सकिन्छ?

नेपालमा हालसम्म यस्तो स्पष्ट नीति बनिसकेको छैन। तर EV को विस्तारसँगै ध्वनि विहीनताको विषय प्राथमिकता बन्ने निश्चित छ।

सम्भावित उपायहरू:

कृत्रिम ध्वनि प्रणालीको मापदण्ड विकास र कार्यान्वयन।

EV निर्माता र वितरकलाई pedestrian alert sound system राख्न निर्देशन।

गाडी किन्नु अघि ग्राहकलाई यस्तो जोखिमबारे जानकारी गराउने।

सडक चिन्ह (signage) वा LED चेतावनी प्रणालीको प्रयोग।

चालकलाई अलर्ट ड्राइभिङका लागि विशेष प्रशिक्षण वा अभियान।

धेरैजसो EV चालकहरूले मौनताको अनुभवलाई मन पराउँछन्। उनीहरूका अनुसार गाडी चलाउँदा ध्यान केन्द्रित गर्न सजिलो हुन्छ, ध्वनि प्रदूषण कम हुन्छ, र यात्रा शान्त हुन्छ। तर उनीहरू पनि स्वीकार्छन् कि खासगरी साँझपख वा अँध्यारोमा, पैदल यात्रुहरूको असजिलो व्यवहार वा आकस्मिक प्रवेशबाट दुर्घटनाको सम्भावना बढ्छ।

EV प्रयोगकर्ताहरूले आफू अलर्ट भएर गाडी चलाउनुपर्ने बाध्यता अनुभव गर्छन् — जुन प्राविधिक समाधानबाट हल गर्न सकिन्छ।

EV को “Soundless Driving” प्रणालीले सवारी अनुभवमा नयाँ क्रान्ति ल्याएको छ — सफा, सस्तो, शान्त र स्मार्ट। तर, यसले नयाँ खतराहरू पनि जन्माएको छ, विशेषगरी सडक सुरक्षा र सामाजिक जागरुकता सम्बन्धी। यस्ता जोखिमलाई न्यून गर्न प्रविधि (जस्तै कृत्रिम ध्वनि), नीति निर्माण र प्रयोगकर्ताको सचेतता आवश्यक छ।

यदि सही उपायहरू अपनाइयो भने, EV को आवाजविहीनता केवल सौन्दर्य होइन — सुरक्षा र सन्तुलनको प्रतीक बन्न सक्छ। यस दिशामा नेपालको EV बजार, सरकार, निर्माता र ग्राहक सबै मिलेर अघि बढ्न आवश्यक छ। किनभने स्मार्ट यात्रा केवल प्रविधिमा होइन, सुरक्षा र सामाजिक उत्तरदायित्वमा पनि निर्भर हुन्छ।